Yaşlı kişiler tapu dairesinde alım-satım yapabilir mi?
Yaşlı kişiler tapu dairesinde alım-satım yapabilir mi?
Bir okuyucumuzun; 70 yaşındaki yakınım üzerine kayıtlı gayrimenkulünün satışını yapmak istiyor, tapu devrinde yaşıyla ilgili bir sorun olur mu? Şeklindeki sorusunu yanıtlamak istiyorum. Benzer durumdakiler için de faydalı olacağını düşünüyorum.
Bilindiği gibi gayrimenkullerin alım satım ve daha birçok işlemleri bağlı bulunulan tapu dairesinde yapılmaktadır. Taşınmaz devir işlemleri sadece gayrimenkulün sahibi ya da vekili tarafından yapılmaktadır. Devir sürecine ait işlemlerin başlaması için gayrimenkul sahibi ya da yasal vekilinin müracaatı zorunludur. Tapu devir işlemlerinde tarafların alım satım yapabilecek ehliyette olmaları ve istenilen belgeleri temin etmeleri gerekmektedir. Tapu işlemlerinde yaş sınırı 65 yaş olarak belirlenmiştir. 65 yaşın üzerinde olup bir alım satım işleminde bulunmak isteyen vatandaşlarımız için tapu müdürlüğü tarafından akli dengesinin yerinde olduğuna ilişkin bir raporun talep edilebilmekte ve bu rapor doğrultusunda tapu işlemlerinin yapılmasına onay verilmektedir. Bu prosedür genelde ilerleyen zamanlarda satışı gerçekleştiren kişinin çocukları tarafından alıcıya herhangi bir satış iptali davası açılmasını engellemek maksatlı istenmektedir.
Peki, sağlık raporu her 65 yaş üstü vatandaştan istenir mi? Burada bütün yetki satış akdini gerçekleştiren memurdadır. Satışı yöneten memur tapu kütüğünü hazır edip akit odasında önlerine koyduğunda eğer yaşlı satıcı tapu memurunun yönelttiği sorulara cevap verebilir, yazmasını istediği ibareleri resmi evraklara kendi el yazısı ile yazabilirse satış sorun yaşanmadan gerçekleşecektir. Ancak tüm bunların aksi yaşanırsa ve satışı yapan memur gerekli görürse yaşlı satıcıyı akıl sağlığı raporu alması ve işlemi yapmaya liyakati bulunan birine vekâlet vermesi için müdürlüğe en yakın ve bu hususta devlet tarafından yetkilendirilmiş tam teşekküllü bir devlet hastanesine sevk edecektir. Bu durumda yapmanız gereken, belge ile sevk edildiğiniz devlet hastanesine vakit kaybetmeden başvurmak olacaktır.
Peki, gittiğimiz hastaneden akıl sağlığı raporu alamazsak ne olur? Maalesef bu durumda satışı yapmak sizin için imkânsız olabilir. Tapudan sevk edilmeksizin devlet hastaneleri dışında özel bir sağlık kuruluşlarından alınan raporla tapu devrini yapabilirsiniz. Ancak ileride alıcı ve satıcı taraflar arasında çıkabilecek bir ihtilaf halinde tapudan sevk edilmek suretiyle devlet hastanesinden alınan rapor yardımı ile alınan vekâlet mahkeme nezdinde daha geçerli olacak, ileride satıcının varisleri arasında çıkabilecek her türlü ihtilaf durumunda mahkemelerce yeniden soruşturulmasına gerek duyulmayacaktır. Akıl sağlığı yerindedir raporu alındıktan sonra ne yapılmalıdır? Hastaneden alınan rapor sadece alındığı gün geçerli olduğundan aynı gün bir notere gidip satışa vekâlet edebilecek birine vekâlet verilmesi ve bunun için de hastaneye sabah erken gidip öğleden önce raporun alınması, günün kalanında ise noterdeki işlemlerin yapılması en mantıklı yol olacaktır. Raporu aldığınız gün noterden vekâleti alamazsanız bütün işlemler maalesef başa saracaktır.
Bütün bu zahmet tabii ki hem alıcı hem de satıcının haklarını korumak içindir. Satıcı iseniz akıl sağlığı raporu mülkünüzün sizin akıl sağlığından yoksun olmanızdan yararlanan kötü niyetli varisler ya da yabancı kişiler tarafından satılmasına engel olmaya yarar. Alıcı içinse, satıcının bu raporu alması ilerde satın aldığınız mülkün sahibinin varisleri ile bir sorun çıkmasını ve mülke yıllar sonra bu yaşlı mülk sahibinin varisleri tarafından el konulmasını önler.